Back

ⓘ Ibtidoiy jamiyat




                                               

Ilmi ramal

Ilmi ramal - folbinlik, astrologiyaning bir turi. Sharq mamlakatlari, xususan, Orta Osiyo, Eron, Hindiston, Arabiston xalqlarida keng tarqalgan edi. Kishilarning tabiat va jamiyat hodisalarini, kelajakni oldindan bilishga intilishi natijasida kelajakni kora bilishning ilmiy va gay-riilmiy korinishlari paydo boldi. Kishilar olam haqidagi tasavvur va tu-shunchalari ibtidoiy bolgan davrlarda yulduzlar harakati va holati, osmondagi sirli hodisalar - sayyoralar, Oy, Quyoshlarning harakatlari, Quyosh va Oylarning tutilishi, daryolarning toshishi, soyilgan molning ichakchavoqlari holatiga qarab, ...

                                               

Ijtimoiy tuzum

Ijtimoiy tuzum - jamiyatning muayyan taraqqiyot bosqichiga xos bolgan ijtimoiy munosabatlar tizimi. I.t. jamiyatda qanday ijtimoiy munosabatlar amal kilishini aks ettiradi. Jamiyat odamlar va ular ortasidagi munosabatlardan tashkil topadi. Ularning ozaro munosabatlari, shu jamiyatdagi tartib-qoidalar, mulkka egalik qilish, i.ch. munosabatlari shakli jamiyatning kan-day tuzumda ekanligini korsatadi. Har qanday I.t. asosida iktisodiy munosabatlar yetakchi rol oynaydi. Ijtimoiy munosabatlar va uning boshka shakllari bir-birini toldirib, yaxlit tizimni tashkil etadi. Shorolar tuzumida ijtimoiy ...

                                               

Duradgorlik

Duradgorlik - yogochsozlik hunari; kasb-hunar turi. D. uysozlik, asbobsozlik, aravasozlik, qayiqsozlik, javonsozlik, eshiksozlik, beshiksozlik, egarsozlik, elaksozlik, sandiqsozlik, panjarasozlik singari juda kop tarmoklardan iborat. D. bilan shugullanuvchilar xalq orasida usta, duradgor, durezgar, najjor, eshiksoz, aravasoz, elaksoz kabi nomlar bilan ataladi. D. tarmoklarining hammasi uchun umumiy bolgan ish jarayoni - yogoch qirqish, tilish, yonish, randalash, parmalash va h. k. Shu tufayli D. ustalari ishlatadigan asboblar, xom ashyolar ham deyarli bir xil. D. hunarmandlikning eng qad. ...

                                               

Dehqonchilik tizimi

Dehqonchilik tizimi - yerdan samarali foydalanish, tuproq unumdorligini tiklash va oshirish, ekinlardan yuqori va barqaror hosil olishga qaratilgan, ozaro bir-biriga boglik texnologik, meliorativ va tashkiliy iqtisodiy tadbirlar majmui. Hozirgi q. x. da D. t. ozaro aloqador bir qancha boginlarni oz ichiga oladi: almashlab ekishnp tashkil etish; ekinni yetishtirish texnologiyasi; yerni ishlash tizimi; ogitlash tizimi; begona ot, zararkunanda va kasalliklarga qarshi kurash tadbirlari; urugchilik; yerni suv va shamol eroziyasidan himoya qilish tadbirlari; suvdan togri foydalanish, tuproqning ...

                                               

Iqtisodiy tizim

Iqtisodiy tizim - iqtisodiy mahsulotni i.ch., taqsimot, ayirboshlash va istemol jarayonida paydo boladigan asosiy iqtisodiy munosa-batlarning shakl va mazmunini belgilab beradigan, mamlakatda tarixan paydo bolgan yoki joriy etilgan, amal qiladigan tamoyillar, qoidalar, qonun yoli bilan mustahkamlangan normalar majmui. I.t. doirasida iqtiso-diyot subyektlari, i.ch. omillari ozaro munosabatga kirishadilar va bu muno-sabatlar malum qonun-qoidalarga bi-noan boshqariladi. I.t. faoliyati mulk, pul va pul tizimi, davlat va nodavlat tashkilotlari, korxona, soliq, daromad, reja, foyda kabi bir kato ...

                                     

ⓘ Ibtidoiy jamiyat

Ibtidoiy jamiyat - ibtidoiy odamlarning paydo bolishidan to davlat yuzaga kelguniga qadar bolgan davr. Jamoa bolib mehnat qilish va jamoa bolib istemol qilish Ibtidoiy jamiyat ning oziga xos xususiyatidir. Eng oddiy mehnat qurollariga ega bolgan ibtidoiy odam yakka-yakka holda tabiat kuchlariga va hayvonlarga qarshi kurasha olmas edi. Shuning uchun ibtidoiy odamlar jamoa ravishda mehnat qilib, oz mehnatlarining mahsulini teng taqsimlar edilar. Ibtidoiy jamiyat iborasi juda buyuk kash-fiyot hisoblanib, u birinchi navbatda eta. olim L. G. Morgan nomi bilan bogliq. L. G. Morgan ozining "Qadimgi jamiyat" asarida juda boy etn. materiallarga asoslangan holda ilmiy olamda birinchi bolib, kishilik tarixining dastlabki sinfiy jamiyatga qadar bolgan davrini ikki bosqichga bolgan: 1-bosqichni "ibtidoiy tuda", 2-bosqichni esa "ibtidoiy urugchilik jamoasi" deb atadi. Ibtidoiy tuda bo-sqichi oz mazmun va mohiyati bilan ilk ajdodlarimizning "hayvonot" olamidan ajralib insoniyat olamiga otish davr...

                                     

1. Ibtidoiy jamoa

  • Morgan L. G., Drevneye obshestvo, London, 1877; Engels F., Oila, xususiy mulk va davlatning kelib chiqishi, T., 1967; Pershits A. I. i dr., Istoriya pervobitnogo obshestva, M., 1968; Askarov A., Ozbekiston tarixi, T., 1994.

Ahmadali Asqarov.

                                     
  • Insoniyat tarixining ayrim hodisalari alohida o rganiladi. Jahon tarixi ibtidoiy jamiyat tarixi, o rta asrlar tarixi, yangi va eng yangi tarixga bo linadi.
  • to qnashuv kabi insoniyatning ibtidoiy davrlarida ovchilik, mehnat va liniy marosim, bayramlar bilan, totemizm, animizm kabi ibtidoiy dunyoqarash va ajdodlarning
  • umumbashariy badiiy qiymatlarning birligidan iborat bo lib, bunda ma lum xalq, jamiyat va tari - xiy davrga xos ruhiy tarovat, sur at, ijtimoiy fikr va kechinmalar
  • qad. turlaridan. Jamiyat taraqqiyoti jarayonida inson uchun zarur har xil buyumlar D. ustalari yetishib chiqishini taqozo etgan. Ibtidoiy jamiyatda ovchilik
  • rivojlantirishga ko maklashadi, hokimiyat bilan jamiyat o rtasida xolis vositachi vazifasini o taydi. Jamiyat va xalq nomidan boshqaruv idoralarining faoliyatini
  • Ocharchilik - iqtisodiy tanazzul, inqiroz va tanglik oqibatida jamiyat mikyosida yuzaga keladigan keskin ozik, - ovqat tanqisligi. O. ijtimoiy hodisa bo lib
  • egalik qilishlariga bog liq. Jamiyat taraqqiyoti tarixida egalik qilish shakliga ko ra mulkning bir necha turi bor: ibtidoiy jamoa tuzumida ishlab chiqaruvchi

Users also searched:

...